இரிடியம்
77
Ir
நெடுங்குழு
9
கிடை வரிசை
6
குழு
d
புரோத்திரன்கள்
இலத்திரன்கள்
நியூத்திரன்கள்
77
77
115
பொதுப் பண்புகள்
அணு எண்
77
அணுவின் திணிவு
192.217
திணிவு எண்
192
தனிம வகை
தாண்டல் உலோகங்கள்
நிறம்
வெள்ளி
கதிர்ப்பு
இல்லை
லத்தின் வார்த்தையான iris, வானவில்
படிக அமைப்பு
முகமைய கனசதுரம்
வரலாறு
இரிடியம் 1803 இல் லண்டனில் ஆங்கில வேதியியலாளர் ஸ்மித்சன் டென்னண்டால் கண்டுபிடிக்கப்பட்டது.
பிளாட்டினத்தை ஆய்வு செய்த வேதியியலாளர்கள் கரையக்கூடிய உப்புகளை உருவாக்க அதை ஆக்வா ரீஜியாவில் கரைத்தனர் மற்றும் சிறிய அளவு கருமையான, கரையாத எச்சத்தை கவனித்தனர்.
ஸ்மித்சன் டென்னண்ட் கரையாத எச்சத்தை பகுப்பாய்வு செய்து அதில் புதிய உலோகம் இருக்க வேண்டும் என்று முடிவு செய்தார்.
பிளாட்டினத்தை ஆய்வு செய்த வேதியியலாளர்கள் கரையக்கூடிய உப்புகளை உருவாக்க அதை ஆக்வா ரீஜியாவில் கரைத்தனர் மற்றும் சிறிய அளவு கருமையான, கரையாத எச்சத்தை கவனித்தனர்.
ஸ்மித்சன் டென்னண்ட் கரையாத எச்சத்தை பகுப்பாய்வு செய்து அதில் புதிய உலோகம் இருக்க வேண்டும் என்று முடிவு செய்தார்.
ஓட்டில் உள்ள இலத்திரன்கள்
2, 8, 18, 32, 15, 2
எதிர்மின்னி அமைப்பு
[Xe] 4f14 5d7 6s2
இரிடியம் அறியப்பட்ட உலோகங்களில் மிகவும் அரிப்பு எதிர்ப்பு மிக்கது
இயற்பியற் பண்புகள்
நிலை
திண்மம்
அடர்த்தி
22.56 கி.கி/மீ3
உருகுநிலை
2739.15 K | 2466 °C | 4470.8 °F
கொதிநிலை
4701.15 K | 4428 °C | 8002.4 °F
உருகலின் வெப்ப ஆற்றல்
26 கி.யூல்/மோல்
வளிமமாக்கலின் வெப்ப ஆற்றல்
560 கி.யூல்/மோல்
தன்வெப்பக் கொள்ளளவு
0.131 J/g·K
புவி மேலோட்டத்தில் செறிவு
4×10-8%
பிரபஞ்சத்தில் செறிவு
2×10-7%
CAS எண்
7439-88-5
PubChem CID எண்
23924
அணுப் பண்புகள்
அணுவாரை
136 pm
பங்கீட்டு ஆரை
141 pm
மின்னெதிர்த்தன்மை
2.2 (பாலிங் அளவையில்)
அயனாக்கல் சக்தி
8.967 eV
அணுவின் கனவளவு
8.54 செ.மீ3/மோல்
வெப்ப கடத்துத் திறன்
1.47 W/செ.மீ·K
ஒக்சியேற்ற நிலைகள்
-3, -1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
பயன்கள்
இரிடியம் அதிக வெப்பநிலையில் பயன்படும் உருக்குகலன்கள் மற்றும் பிற உபகரணங்கள் தயாரிக்க பயன்படுத்தப்படுகிறது.
இரிடியம் பிளாட்டினம் கலப்புலோகங்களில் கடினப்படுத்தும் காரணியாகவும் பயன்படுத்தப்படுகிறது.
வில் அரிப்புக்கான அதன் எதிர்ப்பு தீப்பொறி செருகுகளுக்கான மின் தொடர்புகளுக்கு இரிடியம் கலப்புலோகங்களை சிறந்ததாக ஆக்குகிறது.
இரிடியத்தின் கதிரியக்க ஐசோடோப்புகள் புற்றுநோய் சிகிச்சைக்கான கதிர்வீச்சு சிகிச்சையில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
இரிடியம் பிளாட்டினம் கலப்புலோகங்களில் கடினப்படுத்தும் காரணியாகவும் பயன்படுத்தப்படுகிறது.
வில் அரிப்புக்கான அதன் எதிர்ப்பு தீப்பொறி செருகுகளுக்கான மின் தொடர்புகளுக்கு இரிடியம் கலப்புலோகங்களை சிறந்ததாக ஆக்குகிறது.
இரிடியத்தின் கதிரியக்க ஐசோடோப்புகள் புற்றுநோய் சிகிச்சைக்கான கதிர்வீச்சு சிகிச்சையில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
இரிடியம் குறைந்த நச்சுத்தன்மை கொண்டதாக கருதப்படுகிறது
சமதானிகள்
நிலையான சமதானிகள்
191Ir, 193Irநிலையற்ற சமதானிகள்
164Ir, 165Ir, 166Ir, 167Ir, 168Ir, 169Ir, 170Ir, 171Ir, 172Ir, 173Ir, 174Ir, 175Ir, 176Ir, 177Ir, 178Ir, 179Ir, 180Ir, 181Ir, 182Ir, 183Ir, 184Ir, 185Ir, 186Ir, 187Ir, 188Ir, 189Ir, 190Ir, 192Ir, 194Ir, 195Ir, 196Ir, 197Ir, 198Ir, 199Ir